- تعداد نمایش : 107
- تعداد دانلود : 152
- آدرس کوتاه شده مقاله: https://bahareadab.com/article_id/1895
- کد IranDOI مقاله: IranDOI:10.irandoi.2002/bahareadab.2025 .18 .7961
سال : 18
شماره : 8
شماره پی در پی : 114
ماهنامه علمی سبک شناسی نظم و نثر فارسی (بهار ادب)
سال 18،
شماره 8،
،
شماره پی در پی 114
بررسی ویژگیهای سبکی داستان «سرباز بیمیکاسای پیاده معمولی» اثر احسان عبدیپور بر مبنای نظریه آمیختگی مفهومی فوکونیه و ترنر
صفحه
(321
- 342)
علی فرخنده کلات ، شهلا شریفی (نویسنده مسئول)، علی ایزانلو
تاریخ دریافت مقاله
: خرداد 1404
تاریخ پذیرش قطعی مقاله
: شهریور 1403
چکیده
زمینه و هدف: این پژوهش با به کارگیری نظریه آمیختگی مفهومی فوکونیه و ترنر (2002)، به تحلیل سبکشناسانه داستان «سرباز بیمیکاسای پیاده معمولی» اثر احسان عبدیپور پرداخته است. هدف اصلی تحقیق، بررسی سازوکارهای شناختی خلق معانی چندلایه در این اثر ادبی از طریق تحلیل پنج گروه از عناصر زبانی شامل: نامگذاریهای مفهومی، ساختهای تثبیتشده، واژه های ارزشی وقضاوتمحور، عبارات فضاساز و فضاهای مفهومی متقارن بوده است.
روشها: در این مقاله با رویکرد توصیفی-تحلیلی و با استفاده از نظریه آمیختگی مفهومی، عناصر زبانی داستان «سرباز بیمیکاسای پیاده معمولی» بررسی شده است. داده ها با تحلیل محتوای کیفی و نظر متخصصان اعتبارسنجی شدند.
یافته ها: یافته های تحقیق نشان میدهد که نویسنده داستان مورد بررسی، با مهارت از آمیختگیهای مفهومی برای خلق شبکه ای پیچیده از معانی بهره برده است. نامگذاریهای انجام گرفته، با ترکیب حوزه های خانوادگی، قومیتی و اجتماعی، بازتابی از روابط قدرت در متن هستند. ساختهای تثبیتشده مانند ضربالمثلهای دستکاریشده، هم کارکرد سنتی دارند و هم بیانگر تجربیات شخصی راوی میباشند. واژه های ارزشی وقضاوتمحور با ایجاد تنش بین تصاویر آرمانی و واقعیتهای انسانی، هم طنز ایجاد میکنند و هم نقد اجتماعی ارائه میدهند. عبارات فضاساز به عنوان پلهای شناختی عمل کرده اند که حوزه های مختلف تجربه را به هم مرتبط میسازند. همچنین، فضاهای مفهومی متقارن با ایجاد تقابلهای آینه ای، ساختارهای نابرابر قدرت را به شیوه ای نمادین بازنمایی کرده اند.
نتیجه گیری: این پژوهش نشان میدهد که نظریه آمیختگی مفهومی ابزار تحلیلی مناسبی برای مطالعات سبکشناسانه متون ادبی فارسی است و میتواند الگویی برای تحلیلهای آینده در این حوزه ارائه دهد. تلفیق دیدگاههای زبانشناسی شناختی با تحلیل ادبی، امکان درک عمیقتری از پیچیدگیهای متون ادبی را فراهم میسازد.
کلمات کلیدی
سبکشناسی شناختی
, نظریه آمیختگی مفهومی
, فضاسازهای ذهنی
, نامگذاری مفهومی
, داستان فارسی
, رمان
- بهار، محمدتقی. (1330). سبکشناسی یا تاریخ تطور نثر فارسی. پرستو.
- درپر، مریم. (1390الف). سبکشناسی لایه ای: توصیف و تبیین بافتمند سبک نامه شماره یک غزالی در دو لایه کاربردشناسی و نحو. بهار ادب، 13، 213-193.
- درپر، مریم. (1390ب). سبکشناسی نامه های امام محمد غزالی با رویکرد تحلیل گفتمان انتقادی [پایاننامه دکتری]. دانشگاه فردوسی مشهد.
- درپر، مریم. (1391الف). بررسی ویژگیهای سبکی داستان کوتاه جشن فرخنده از جلال آل احمد با رویکرد سبکشناسی انتقادی. جستارهای زبانی، 13، 39-63.
- درپر، مریم. (1391ب). سبکشناسی انتقادی: رویکردی نوین در بررسی سبک بر اساس تحلیل گفتمان انتقادی. ادبیات و زبانها، 17، 37-67.
- درپر، مریم. (1392الف). سبکشناسی انتقادی: سبکشناسی نامه های غزالی با رویکرد تحلیل گفتمان انتقادی. علم.
- درپر، مریم. (1392ب). لایه های مورد بررسی در سبکشناسی انتقادی داستان کوتاه ورمان. جستارهای زبانی، 21، 65-94.
- رضایی، حدائق. و قندهاری، مینا. (1398). واژه نامه توصیفی زبانشناسی شناختی. لوگوس.
- زنجانبر، امیرحسین. و کریمیدوستان، غلامحسین. (1399). رده بندی نشانه شناختی «سوژه های تخیلی» در داستانهای کودک: از منظر نظریه آمیختگی مفهومی. زبانپژوهی دانشگاه الزهرا، 37، 177-195.
- شمیسا، سیروس. (1384). کلیات سبکشناسی. میترا.
- عبدالکریمی، سپیده (1393). فرهنگ توصیفی زبانشناسی شناختی. نشر علمی.
- عبدیپور، احسان. (1397). سرباز بیمیکاسای پیاده معمولی. سه نقطه، (2)، 218-227.
- محمودی رودبنه، طاهره. (1395). فرآیند ساخت معنا در تبلیغات تلویزیونی فارسی، کاربست نظریه آمیختگی مفهومی [پایاننامه کارشناسی ارشد، دانشگاه پیام نور].
- مشهور، پرویندخت، و فقیری، محمد. (1395). بررسی انواع فرایندهای نقش اندیشگانی در غزلیات حافظ با رویکرد سبکشناسی شناختی. بهارستان سخن (ادبیات فارسی)، 13(33)، 49-72. SID. https:--sid.ir-paper-168412-fa
- سلیم زاده، مهدیه، شیبانی اقدم، اشرف، و گذشتی، محمدعلی. (1398). آموزه های تعلیمی مدیر مدرسه با تکیه بر سبکشناسی شناختی رویکرد چارچوب بافتی. پژوهشنامه ادبیات تعلیمی (پژوهشنامه زبان و ادبیات فارسی)، 11(43 )، 143-170. SID. https:--sid.ir-paper-369577-fa
- فتوحی، محمود. (1398). سبکشناسی: نظریه ها، رویکردها و روشها. سخن.
- قائمی، مرتضی.، مسبوق، سیدمهدی. و ذوالفقاری، اکرم. (بیتا). بازکاوی سوره بقره بر اساس نظریه آمیختگی مفهومی. پژوهشهای زبانشناسی تطبیقی، 17، 59-84.
- تباشیر، جلال.، محمدیان، امیر. و یاراحمدزهی، ناهید. (1401). بررسی چگونگی مفهومسازی، درک و انتقال معنی توسط فضاسازهای ذهنی در ادبیات کودکان در زبان کردی. زبانشناخت، 13(1)، 103-134.
- Semino, E., & Culpeper, J. (Eds.). (2002). Cognitive stylistics: Language and cognition in text analysis. John Benjamins. https:--doi.org-10.1075-lal.1
- Buszard, L. A. (2003). Constructional polysemy and mental spaces in Potawatomi discourse [Doctoral dissertation, University of California, Berkeley]. ProQuest Dissertations Publishing.
- Croft, W., & Cruse, D. A. (2004). Cognitive linguistics. Cambridge University Press.
- Dancygier, B., & Sweetser, E. (2014). Figurative language. Cambridge University Press.
- Evans, V., & Green, M. (2006). Cognitive linguistics: An introduction. Edinburgh University Press.
- Fauconnier, G. (1994). Aspects of meaning construction in natural language. Cambridge University Press.
- Fauconnier, G., & Turner, M. (2002). The way we think: Conceptual blending and the mind's hidden complexities. Basic Books.
- Hutchins, E. (2005). Material anchors for conceptual blends. Journal of Pragmatics, 37(10), 1555-1577. https:--doi.org-10.1016-j.pragma.2004.06.008
- Jeffries, L., & McIntyre, D. (2010). Stylistics. Cambridge University Press.
- Leech, G., & Short, M. (2007). Style in fiction: A linguistic introduction to English fictional prose (2nd ed.). Pearson Longman.
- Li, J., & Dai, G. (2020). Multimodal metaphor analysis of print advertisements based on the conceptual blending theory: Exploring the hidden ideology. International Business Research, 13(1), 31-45. https:--doi.org-10.5539-ibr.v13n1p31
- Muhammad Salih, H., & Mahmood, A. (2023). Conceptual blending in selected English and Kurdish religious speeches. Journal of Garmian University, 10(2), 45-60.
- Saeed, J. I. (2009). Semantics (3rd ed.). Wiley-Blackwell.
- Simpson, P. (2004). Stylistics: A resource book for students. Routledge.
- Sukarsih, N. N., Erfiani, N. M., Awololon, Y. O., Lindawati, N. P., Lee, C. S., & Dewi, N. N. (2024). Conceptual blending on hotels' websites advertisement. Linguistics and Culture Review, 8(1), 1-15.
- Stockwell, P. (2002). Cognitive poetics: An introduction. Routledge.
- Verdonk, P. (2002). Stylistics. Oxford University Press.
- Wales, K. (2011). A dictionary of stylistics (3rd ed.). Longman.
- Zhuo, Y., & Zhu, M. (2021). A study on the metaphor translation strategies in selected modern Chinese essays by Zhang Peiji from the perspective of conceptual blending theory. English Linguistics Research, 10(3), 12-25.
- Burke, M. (2022). Cognitive stylistics in the classroom. Journal of Literary Semantics, 51(1), 45-62. https:--doi.org-10.1515-jls-2022-0003